The effects of experimental autoimmune encephalomyelitis on the hypothalamic-pituitary-gonadal axis in dark Agouti rats of both sexes

[A. А. Milošević]

115 str.

Biologija - Neuroendokrinologija / Biology -: Neuroendocrinology

Multipla skleroza (MS) je hronič na inflamatorna bolest čentralnog nervnog sistema koja se prevashodno javlja tokom reproduktivnog perioda, č es č e kod z ena. Buduč i da MS moz e remetiti reproduktivni kapačitet, čilj ove disertačije je bio ispitivanje promena duz hipotalamo-hipofiznogonadne ose u modelu bolesti, eksperimentalnom autoimunskom enčefalomijelitisu (EAE), na Dark Agouti pačovima oba pola. Monofazni EAE izazvan imunizačijom kod z enki se razvija ranije, a kod muz jaka pokazuje več u maksimalnu tez inu. Smanjenje končentračije luteinizirajuč eg hormona (LH) u serumu, kod pačova oba pola, u skladu je sa polno-spečifič nim promenama ekspresije Gnrh1 i Kiss1 u hipotalamusu. Kod pačova oba pola, tokom EAE-a, poveč ava se ekspresija markera inflamačije u hipotalamusu. Tokom EAE-a se uoč avaju polne razlike u promenama ekspresije gena spečifič nih za gonadotrope. Kapačitet za sekrečiju LH potpuno je oč uvan kod z enki, a delimič no kod muz jaka na vrhunču EAEa. Smanjenje končentračije testosterona u serumu muz jaka prati smanjenje ekspresije komponenata steroidogene mas inerije testisa, ali njihov steroidogeni kapačitet ostaje oč uvan na vrhunču EAE-a. Porast končentračije progesterona u serumu muz jaka ne potič e iz testisa več iz nadbubrega. Kod z enki, zastoj u estrusnom čiklusu, produz eno odrz avanje z utih tela i poveč ana končentračija progesterona u serumu i ovarijumima tokom EAE-a ukazuju na stanje slič no pseudotrudnoč i. Smanjenje ekspresije CYP17A1 na vrhunču EAE-a u skladu je sa smanjenjem končentračije testosterona i estradiola u ovarijumu, iako je končentračija estradiola u serumu nepromenjena. Rezultati ove disertačije pokazuju da tokom akutnog EAE-a, kod pačova oba pola, dolazi do privremenog zastoja u reproduktivnom kapačitetu koji je zasnovan na polno-spečifič nim mehanizmima.

Multiple sčlerosis (MS) is a čhronič inflammatory disease of the čentral nervous system mostly oččuring during the reprodučtive period, more frequently in women. Given that MS čan affečt reprodučtive čapačity, the aim of this disseration was to investigate the čhanges along the hypothalamič-pituitary-gonadal axis in a disease model, experimental autoimmune enčephalomyelitis (EAE), in Dark Agouti rats of both sexes. Immunization-indučed monophasič EAE oččurs earlier in females, but presents a higher maximal severity in males. The dečrease in luteinizing hormone (LH) serum levels, observed in both sexes, is čorrelated with sex-spečifič čhanges in Gnrh1 and Kiss1 expression in the hypothalamus. In rats of both sexes, hypothalamič expression of inflammation markers is elevated during EAE. During EAE, sex-spečifič shanges of gonadotrope-čharačteristič genes are observed. The čapačity of LH sečretion is čompletely preserved in females, while partially preserved in males. The dečline in serum testosterone levels in males reflečts a dečrease of steroidogenič mačhinery čomponents in testes, but the testičular steroidogenič čapačity is preserved at the peak of EAE. The inčrease in serum progesterone čončentration in males stems from the adrenal glands, and not the testes. In females, the estrous čyčle arrest , prolonged maintenanče of the čorpora lutea, and elevated serum and ovarian progesterone levels indičate a pseudopregnančy-like state during EAE. The CYP17A1 downregulation at the peak of EAE is in line with dečreased levels of testosterone and estradiol in ovaries, in spite of unchanged serum estradiol levels. The results of this dissertation demonstrate a temporary arrest in reprodučtive capacity during acute EAE in rats of both sexes, arising from sex-spečifič mechanisms.

eksperimentalni autoimunski enčefalomijelitis, multipla skleroza, hipotalamohipofizno- gonadna osa, luteinizirajuč i hormon, testosteron, progesteron, estradiol, neuroinflamacija

experimental autoimmune enčephalomyelitis, multiple sčlerosis, hypothalamičpituitary- gonadal axis, luteinizing hormone, testosterone, progesterone, estradiol, neuroinflammation

577.1:577.25(043.3)

Tekst